Exit reisbureaudecreet: kroniek van een aangekondigde dood.

Op donderdag 14 juni hield de VVR haar  Algemene Statutaire Vergadering. Laatste punt: een uiteenzetting over de afschaffing van het reisbureaudecreet. Ongeveer honderdtwintig reisprofessionals luisterden gedurende bijna anderhalf uur naar een bij wijlen emotionele, vaak persoonlijk getinte en vooral slim opgebouwde speech van een man van 71 jaar. De vergelijking lijkt ver gezocht, maar toch: in de beste Fidel Castro traditie sprak Antoon Van Eeckhout de VVR leden toe. Lees verder.

Toegegeven: de speeches van Castro duurden –nog- langer. En de slogan “Hasta la victoria, siempre” zou niet op zijn plaats geweest zijn. Want de VVR heeft heel wat veldslagen gewonnen –getuige de vele gewonnen processen- maar heeft uiteindelijk de oorlog verloren. Antoon had zich tot taak gesteld aan iedereen duidelijk te maken welke vijand met welke slinkse methodes uiteindelijk de zaak beslecht heeft. Hij had het over “judassen”, over “mollen” en “doodgravers”.

Dubbele agenda’s van politici werden duidelijk gemaakt, belangenvermenging werd aan de kaak gesteld. De U-turn van minister Bourgeois in 2012 werd aan de hand van uitspraken in 2007 schril duidelijk. Uitspraken van de minister over zelfregulering (in 2007: “Zelfregulering? Onmogelijk. Trouwens, internationaal werkt het niet”.  In 2012: “Zelfregulering? Dat is de oplossing. Trouwens, internationaal werkt het ook”) zijn op zijn minst bevreemdend. Maar op het einde werd de NVA-politicus nog net niet verschoond van alle zonden: “Hij kon niet anders, het was dit of ontslag nemen. En dat had Bourgeois al eens gedaan. Menselijk gezien begrijp ik hem”.  De andere politici die actief meewerkten aan de hele operatie werden met naam, achtergrond en carriëredetails genoemd. Het mag duidelijk zijn: dit was een geplande operatie vanwege politici die reden voor anderen, vaak voor hun eigen socio-culturele organisaties. En de NVA-minister koos eieren voor zijn geld.

Je moet het hem geven, de oude VVR-vos: aan het einde van de lange monoloog was 90% van de zaal ervan overtuigd “dat er toch niets aan te doen was” en “dat de politici beslist hebben, en dan staan wij machteloos”. Doel bereikt, waarschijnlijk. Het laatste deel van de speech van Antoon was daar niet vreemd aan: tot in het detail beschreef hij het liquidatieproces. Een verhaal van op voorhand gestuurde agenda’s, van doelbewust geschreven studies en van wereldrecords in voorstellen omzetten in besluiten en vervolgens in ontwerpen. Inderdaad, hallucinant.

Wat was nu de oorzaak en wat was nu de aanleiding tot schrapping van het decreet? Sta ons toe dat niet (meer) belangrijk te vinden. De afschaffing van het decreet is gestemd, en de beslissing zal binnen enkele weken in het staatsblad verschijnen. Exit reisbureaudecreet. Wat nu?

De grote vraag is ons inziens niet wat er gebeurd is, wie de schuldigen zijn, en wie er op welk moment wie een loer heeft gedraaid heeft. De vraag is: hoe moet de sector nu verder? Aan het einde van zijn betoog stelde Antoon van Eeckhout voor, om met het grootste deel van de bestaande beroepsverenigingen het “Instituut van de Reisagent” op te richten. Daarin zou plaats zijn voor VVR, ABTO, Vlara, FBAA, BTO, de geschillencommissie, het Garantiefonds, De Europese/VSR, Toerisme Vlaanderen en de Minister van Toerisme.

Op het gevaar af om links en rechts op wat zere tenen te trappen: beste collega’s, denk goed na voor we een dergelijke praatbarak oprichten. Als dezelfde verenigingen met dezelfde mensen en dezelfde agenda’s over dezelfde onderwerpen gaan praten, dan is het risico zeer hoog dat we dezelfde meningen gaan horen die zich ingraven in dezelfde stellingenoorlog met hetzelfde resultaat, namelijk: dat we op het einde gedwongen worden de omstandigheden te ondergaan. De afschaffing van het decreet ging als een electroshock door de sector. Wel, laat ons dit momentum en deze energie gebruiken om alles op zijn kop te zetten. Misschien moeten we de bestaande beroepsverenigingen wel één voor één afschaffen, om daarna te komen tot één grote, krachtige sectororganizatie die de drie essentiële functies vervolt: think tank, belangen- en lobbying vereniging en public relations machine voor de outgoing toerisme sector. Andere tijden, andere organizatiestructuren.